| |
Kadastrale atlas Oldebroek
Hoe zag ons dorp er vroeger uit
Intekenformulier
Hoe zag ons dorp er vroeger uit?
'Wie woonde er in dat fraaie pand of wie was de eigenaar van dat lommerrijke buiten?', 'Wie had er
de meeste huizen of grond in de gemeente?', 'Was die oude weg er altijd al of is hij pas van later
datum?' Dit soort vragen wordt steeds meer gesteld, omdat meer en meer mensen op zoek zijn naar de
geschiedenis van het gebied waar ze wonen. Dankzij de Dienst van het Kadaster en de Openbare
Registers zijn vanaf 1832 voor ieder stukje grond in Nederland al die gegevens vastgelegd. Om de
oudste gegevens - die uit 1832 - voor steeds meer belangstellenden goed bereikbaar te maken, worden
ze voor geheel Gelderland uitgegeven in zogenaamde Kadastrale Atlassen. Voor die verschijning
draagt zorg de 'Stichting Werkgroep Kadastrale Atlas Gelderland'.
Wat is een Kadastrale Atlas?
Een Kadastrale Atlas bestaat uit een aantal kaarten met allerlei toelichtingen. Met behulp van deze op
authentiek materiaal gebaseerde gegevens kan iedere belangstellende nagaan, hoe de plattegrond van
zijn huidige woonplaats er toen (in 1832, meer dan 170 jaar geleden!) uitzag, op wiens grond zijn
huidige huis staat, en of dat toen bijvoorbeeld bouwland, weiland, bos of heide was. Misschien, als u
een oud huis bewoont, wilt u nagaan wie er toen de eigenaar van was. Kortom, zo'n Kadastrale Atlas
is voor iedereen die zich een beetje voor de geschiedenis van zijn eigen geboorte of woonplaats
interesseert, maar ook voor wie belangstelt in de historie van zijn eigen huis, een waardevol bezit.
Gelderland in 1832 in beeld
In iedere Kadastrale Atlas worden dus die gegevens opgenomen, die informatie geven over de toestand
van een bepaalde gemeente in het jaar 1832. Het gaat daarbij in de eerste plaats om de kaarten,
minuutplans geheten. Daarop zijn alle percelen getekend: huizen, tuinen, akkers, weilanden, woeste
gronden, watertjes, wegen, enz. De schaal van deze minuutplans varieert van 1:1000 voor
binnensteden tot 1: 5000 voor woeste gronden, zoals bossen en heidevelden. Het aantal kaarten per
gemeente is afhankelijk van de grootte van de kadastrale gemeente, van de aard van de bebouwing en
de soort gronden. Zo bestaat bijvoorbeeld de gemeente Doesburg uit slechts 4 kaarten, maar
daartegenover omvat een grote gemeente als Winterswijk wel 80 kaarten.
Sommige (burgerlijke) gemeenten zijn verdeeld in twee of meer kadastrale gemeenten, zodat in de
Kadastrale Atlas van een gemeente soms de gegevens van verschillende kadastrale gemeenten kunnen
zitten. Meestal wordt een (kadastrale) gemeente in meerdere secties verdeeld, die met een letter
worden aangeduid (A,B,C): per sectie komen vaak ook meer kaartbladen voor. Ook worden per sectie
de percelen genummerd, beginnend bij 1, 2 enz. Op die manier zijn alle percelen apart op de kaart te
vinden (bijvoorbeeld sectie D nr. 154).
In iedere uit te geven Kadastrale Atlas zijn alle minuutplans van een gemeente op hetzelfde formaat:
A3 (42 x 30 cm) opgenomen. De oorspronkelijke kaarten, die een formaat hebben van 70 x 100 cm,
zijn in hun geheel overgetekend en verkleind afgedrukt. Dit kleinere formaat zorgt voor een
aanzienlijk gebruiksgemak, ze kunnen bijvoorbeeld makkelijk naast elkaar op tafel liggen. Sommige
kaarten moe(s)ten geheel of gedeeltelijk worden gereconstrueerd, omdat de oorspronkelijke kaarten
verloren gegaan zijn.
Andere gegevens uit 1832
Bij de minuutplans behoren de zogenaamde Oorspronkelijke Aanwijzende Tafels (O.A.T.), die ook uit
1832 dateren. In die Tafels wordt per perceel een aantal gegevens vermeld: de naam, beroep en
woonplaats van de eigenaar of vruchtgebruiker, alsmede de soort van bebouwing (huis, molen, enz.) of
het grondgebruik (bouwland, hooiland, bos, enz.), de oppervlakte van het perceel en de
belastingsklasse. Deze O.A.T.-gegevens worden op overzichtelijke wijze bij de kaarten geleverd.
Om het zoeken te vereenvoudigen is een alfabetische lijst van eigenaren opgenomen. In een inleidend
gedeelte wordt nog meer informatie aan de gebruiker verstrekt: onder andere over de totstandkoming
van de grenzen van de betrokken gemeente (Proces-Verbaal van grensbepaling), over de metingen die
voor de kaarten zijn verricht, over de Dienst van het Kadaster, enz. Bijzondere hulpmiddelen voor de
geïnteresseerde gebruiker vormen een aantal tabellen zoals over bezitsverhoudingen (rechtspersonen
en natuurlijke personen), de grootte van de soorten van eigendom en het aantal gebouwen per sectie.
De Stichting Werkgroep Kadastrale Atlas Gelderland l832
De hierboven genoemde 'Stichting Werkgroep Kadastrale Atlas Gelderland' is in 1986 officieel van
start gegaan. In het bestuur van de Stichting werkt een groot aantal belanghebbende organisaties
samen, zoals onder andere De Dienst voor het kadaster en de openbare registers en het Gelders
Archief. Ten behoeve van de Stichting verricht een groot aantal vrijwilligers allerlei werkzaamheden,
zoals het tekenen van de kaarten en het overnemen van de verschillende gegevens uit de kadastrale
administratie anno 1832.
Bij het tot stand brengen van een Kadastrale Atlas van een gemeente wordt, waar mogelijk, nauw
samengewerkt met de plaatselijke historische vereniging, oudheidkamer of andere groep
belangstellenden. Het werk van de Stichting wordt (financieel) gesteund door het Provinciaal Bestuur
van Gelderland en door plaatselijke instellingen van zeer uiteenlopende aard, zoals gemeentebesturen,
banken, bedrijfsleven e.d.
Inmiddels heeft het initiatief van de Stichting Werkgroep Kadastrale Atlas Gelderland in de meeste
provincies navolging gevonden en worden ook daar kadastrale atlassen uitgegeven.
Enkele gegevens met betrekking tot de atlas Oldebroek
Het grondgebied van Oldebroek was in 1832 verdeeld in 12 secties:
sectie A: Geldersche Dijk;
sectie B: het Zand;
sectie C: Voskuil;
sectie D: Hattemerbroek;
sectie E: Molekaten;
sectie F: Wezepsche Heide;
sectie G: Oldebroeksche Heide;
sectie H: Oldebroek ten Zuiden;
sectie I: Oldebroek ten Noorden;
sectie K: Oosterbroek;
sectie L: Bovenbroek
sectie M: Wezep
Toegevoegd Oosterwolde
sectie A: De Gracht (4 bladen)
sectie B: Oosterwolde (6 bladen)
sectie C: Oostendorp (1 blad)
In het eerste deel van de atlas (hoofdstuk 3) beschrijft de heer Zunderman de grens van Oldebroek aan
de hand van het Proces-Verbaal, hij gaat in op de secties, de driehoeksmeting, de soorten van
eigendom, het belastbaar inkomen van de gebouwde eigendommen, de rechten, de eigenaren en het
verleden en heden van Oldebroek.
Het tweede deel van de atlas bestaat uit de kadastrale gegevens waarin elk perceel apart wordt
beschreven met: de soort van eigendom (bouwland, weiland, huis enz.), de grootte van het perceel, de
belasting klasse waarin het perceel werd ondergebracht, het bedrag dat de grondslag vormt voor de
belastingheffing van het gebouwde eigendom (huizen) en de eigenaar van het perceel, eventueel met
vermelding van de vruchtgebruiker. Elk perceel is op de kadastrale kaart terug te vinden. Tot slot is
opgenomen een alfabetische lijst van eigenaren met vermelding van de woonplaats, beroep, de totale
grootte van het bezit en de sectie(s) waarin dit eigendom ligt.
Alle kadastrale gegevens van 1832 worden in één boek (oblong formaat) uitgegeven met daarbij de 35
kadastrale kaarten op een bijgevoegde CD-Rom.
Intekenen op de Atlas
Het streven is om de Kadastrale Atlas Oldebroek 1832 in 2012 uit te brengen. Daarom kunt U nu reeds
vóórintekenen op deze atlas voor een prijs tussen € 30,- en € 35,- per atlas. Het is van belang om te
weten dat de oplage wordt bepaald naar het aantal inschrijvingen. Na verschijning is de voorraad
minimaal en zal de prijs per atlas zo'n vijf euro meer zijn. De intekenaren krijgen bovendien de
mogelijkheid om hun naam in de atlas te laten opnemen.
Intekenformulier
|
|
|
